Ernst en Karin van Leyden in New York, ca. 1940

Ernst en Karin van Leyden met (midden) Salvador Dali,
ca. 1945

Ernst van Leyden met (links) Willem de Kooning,
New York, 1962

Bonjour Paris – Ernst van Leyden (1892-1969),
bevlogen wereldkunstenaar en vriend van Dali,
De Kooning, Picasso en Sluyters

op zondag 16 november 2008, om 15.30 uur
in het Gorcums Museum. Inloop vanaf
15.00 uur. De opening wordt verricht door
drs. Dick Adelaar, mede-auteur van het boek
Karin & Ernst van Leyden (2000) en kenner
van het werk van de kunstenaar.
Curator van de tentoonstelling: Piet Augustijn,
conservator hedendaagse kunst.
De tentoonstelling duurt tot en met
18 januari 2009.

Ernst van Leyden wordt in 1892 als Oscar
Moritz Ernst Leyden (het tussenvoegsel van
werd toegevoegd in Amerika) geboren in
Rotterdam. Hij doorloopt de kunstacade mies
van Rotterdam, Brussel, Berlijn en Londen en
schildert rond 1915 zijn eerste impressio nistische
stadsgezichten, waarin invloeden van
zijn kunstvriend Raoul Hynckes zichtbaar zijn.
Hoewel dit werk goed wordt ontvangen,
is Ernst niet tevreden en zoekt hij nieuwe
uitdagingen. Hij heeft een atelier in
Amster dam, legt tijdens zijn verblijf in Laren
contacten met Bart van der Leck, Piet
Mondriaan en Gerrit Rietveld en verplaatst
zijn ‘mobiele’ atelier naar Urk, toen nog een
echt en ongerept eiland. Hier werkt hij met
enige tussenpozen van 1919 tot 1921 en
schildert er oer-Hollandse onderwerpen in
kubistische stijl. Te vergelijken met de stijl
van zijn vriend Jan Sluyters, die zijn inspiratie
vond in Staphorst. Opvallend zijn de
stijlovereenkomsten tussen beide schilders
uit de Loosdrechtse periode (1922-1930)
van Ernst. In 1923 ontvangt hij Koninklijke
Subsidie en richt hij een atelier in Parijs in,
waar hij Piet Mondriaan weer ontmoet.
Nederland wordt in die jaren te benauwend
voor Ernst van Leyden die de wereld intrekt en
daarmee zijn schilderspalet verbreedt. Tijdens
zijn zwerftochten door Europa ontmoet hij in
Ascona de jonge Elisabeth Frieda Johanna
Erna (Karin) Kluth (1906), met wie hij in 1932
trouwt. Het paar (zij is ook kunstenaar)
bereist Portugal, Italië, Egypte en Frankrijk
tot het politieke klimaat in Europa hen te
onaan genaam wordt en zij zich in 1939
vestigen in New York en enkele jaren later in
Brentwood (Californië, USA). Daar wordt de
stijl van Ernst realistischer en onderhoudt hij
contacten met Thomas en Heinrich Mann,
Bertolt Brecht, Jean Renoir, Aldous Huxley,
Igor Stravinsky, Salvador Dali, Man Ray,
Henry Miller, Charley Chaplin en vele anderen.
Tussen 1942 en 1957 worden reizen naar
Mexico gemaakt waar het paar onder andere
Frida Kahlo en Diégo Rivéra ontmoet.
Terug in Europa betrekken de Van Leydens
verschillende ateliers in Parijs (1949-1951:
Rue des Martyrs; 1957-1959: Rue de Seine),
waar de abstractie zich in alle hevigheid
manifesteert en ze regelmatige contacten
onderhouden met Pablo Picasso, Ossip
Zadkine en Marc Chagall. In deze periode
ontstaat ook keramisch werk. In 1960 keert het
echtpaar weer terug naar Amerika en vestigt
zich in New York. Ernst begint collages en
assem blages te maken waarmee hij vooral in
Amerika en Frankrijk furore maakt.
Hij raakt bevriend met Willem de Kooning,
maar besluit na een laatste wereldreis (1965-
1966 met langdurige verblijven in het Midden
en Verre Oosten) terug te keren naar Frankrijk.
Daar vestigt hij zich in La Bardelle, op een
boerderij bij Parijs, waar hij in alle rust zijn
oeuvre afsluit met een grote serie schilderijen,
geïnspireerd op het Zenboeddhisme.
Hij overlijdt in 1969 in Versailles.
In de tentoon stelling in het Gorcums
Museum is alleen werk opgenomen van Ernst
van Leyden. Omdat zijn oeuvre al vele tientallen
(vaak grote) schilderijen en werken in
gemengde techniek omvat en er een keuze
is gemaakt uit alle belangrijke werkperioden,
kon aan het werk van Karin geen aandacht
besteed worden.
Werken van Ernst van Leyden bevinden
zich onder meer in de collecties van Museum
Boijmans Van Beuningen Rotterdam, Haags
Gemeentemuseum Den Haag, Stedelijk
Museum Amsterdam, Museum Het Oude
Raadhuis Urk, Zuiderzeemuseum Enkhuizen,
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
Brussel, Musée d’Art Moderne Parijs, Museu
d’Arte Contemporaneo Lissabon, Tate Gallery
Londen, Solomon R Guggenheim Museum
New York, Whitney Museum of American Art
New York, Hirschhorn Museum Washington,
Albright-Knox Museum Buffalo NY,
Contemporary Art Museum Belgrado,
Museum of Modern Art Caïro.

Kids Rights
Een deel van de opbrengst van de werken die
tijdens deze expositie worden verkocht, wordt
geschonken aan Kids Rights, de organisatie
die opkomt voor de basisrechten van kinderen
wereldwijd.